W komputerowej tomografii (CT), tuba generuj\u0105ca promieniowania obraca si\u0119 dooko\u0142a cia\u0142a i projektuje cienki wachlarz promieniowania przez cia\u0142o. Elektroniczne czujniki naprzeciwko tuby monitoruj\u0105 liczb\u0119 promieni prze\u015bwietlaj\u0105cych cia\u0142o w trybie ci\u0105g\u0142ym, rejestruj\u0105c r\u00f3wnie\u017c k\u0105t padania promienia. Liczba promieni docieraj\u0105cych do detektora zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od rodzaju tkanki przez, kt\u00f3r\u0105 przenika w trakcie obrotu tuby. Na tej podstawie komputer stosuje matematyczne algorytmy do ewaluacji uzyskanych danych i wylicza najbardziej prawdopodobn\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 ka\u017cdego punktu w ramach g\u0119sto\u015bci skanowanej tkanki. G\u0119sto\u015b\u0107 jest wyra\u017cona w skali Hounsfielda, kt\u00f3ra dzieli ca\u0142e spektrum mo\u017cliwych g\u0119sto\u015bci na 4000 poziom\u00f3w zaczynaj\u0105c si\u0119 od warto\u015bci -1000 do +3000. Powietrze posiada warto\u015b\u0107 -1000, woda 0, o\u0142\u00f3w lub inny ci\u0119\u017cki metal +3000.<\/p>\n\n\n\n
Jednostki te reprezentuj\u0105 stopie\u0144 do jakiego\u015b promie\u0144 rentgena jest rozrzedzony, st\u0105d wygenerowany obraz jest w rzeczywisto\u015bci\u0105 map\u0105 rozrzedzenia, wy\u015bwietlan\u0105 na monitorze i przechowywan\u0105 w postaci pliku cyfrowego na komputerze. Razem punkty rozrzedzenia tworz\u0105 obraz przekroj\u00f3w element\u00f3w cia\u0142a przez kt\u00f3re przenika promieniowanie. Te tomograficzne obrazy zwykle nazywane s\u0105 plastrami, a ka\u017cdy punkt rozrzedzenia na obrazie nazywany jest vokselem (elementem obj\u0119to\u015bci).<\/p>\n\n\n\n
Zwierz\u0119 jest przesuwane o okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 milimetr\u00f3w i proces jest powtarzany. Poprzez sekwencyjne skanowanie obszaru cia\u0142a mo\u017cna zobrazowa\u0107 ca\u0142\u0105 interesuj\u0105c\u0105 przestrze\u0144 bez nak\u0142adania si\u0119 struktur. Tomografy posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c lepsz\u0105 contrast discrimination <\/strong>od standardowych radio graf\u00f3w, dlatego struktury pojedynczych cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu lub pojedyncze mi\u0119snie brzucha widoczne s\u0105 osobno i odlegle na skanie CT. Ten sam contrast media <\/strong>wykorzystywany jest do wzmocnienia struktur na planarnych obrazach rentgenowskich, u\u017cywanych do dalszego wzmacniania kontrastu pomi\u0119dzy strukturami oraz charakteryzowania zmian.<\/p>\n\n\n\n Nowoczesne wielorz\u0119dowe skanery CT mog\u0105 przechwyci\u0107 do 620 przekroj\u00f3w za jednym razem; przy ka\u017cdym obrocie zajmuj\u0105cym zaledwie \u00bc sekundy. Systemy te s\u0105 zdolne do ci\u0105g\u0142ej rotacji (\u015brubowej lub spiralnej), w kt\u00f3rym ruch pacjenta zgodnie z kierunkiem obrotu skanera. Systemy te sa w stanie wykona\u0107 kompletny skan jamy brzusznej lub tu\u0142owia w mniej wi\u0119cej 10 sekund, a przy odpowiedniej kontroli EKG mo\u017ce zapewni\u0107 obrazy tomograficzne bij\u0105cego serca w trakcie pe\u0142nego cyklu kardiologicznego. Rekonstrukcja obrazu jest kr\u00f3tka, ca\u0142e badanie mo\u017ce by\u0107 wykonane w czasie kr\u00f3tszym ni\u017c pozyskanie pojedynczego obrazu trwa\u0142o 25 lat temu. Dzi\u0119ki zwi\u0119kszonej pr\u0119dko\u015bci i elastyczno\u015bci wzros\u0142a liczba obraz\u00f3w produkowanych w trakcie jednego badania. W latach 80\u2019 dwudziestego wieku uzyskanie dziesi\u0119ciu skan\u00f3w czaszki ma\u0142ego psa zajmowa\u0142o d\u0142u\u017cej ni\u017c godzin\u0119. Dzi\u015b, w ci\u0105gu 10-15 minut wykorzystuj\u0105c 64 rz\u0119dowy skaner uzyskujemy blisko 5000 obraz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Obecnie wiele przychodni weterynaryjnych lub og\u00f3lnych posiada zwykle skanery 8- , 64- rz\u0119dowe a faktyczne skanowanie zajmuje mniej czasu ni\u017c umieszczenie zwierz\u0119cia w odpowiedniej pozycji na stole do skanowania. Mimo wykorzystywania niezwykle szybkich systemu, pacjenci weterynaryjni nadal musz\u0105 by\u0107 usypiani i unieruchamiani aby badanie mo\u017cna by\u0142o przeprowadzi\u0107, jednak czas u\u015bpienia jest kr\u00f3tszy a warto\u015b\u0107 i obj\u0119to\u015b\u0107 uzyskiwanych danych jest ogromna. Mimo, i\u017c przeprowadzono badania na w pe\u0142ni przytomnych lub minimalnie uspokojonych zwierz\u0119tach to skanery wykonuj\u0105ce prace w takich warunkach wykazywa\u0142y problemy w pozycjonowaniu i oddaniu ruchu a co za tym idzie by\u0142y trudne w interpretacji. Tego typu badania powinny by\u0107 zarezerwowane dla przypadk\u00f3w gdy zwierz\u0119 jest powa\u017cnie otumanione w wyniku kondycji medycznej lub w rzadkich przypadkach gdy u\u015bpienie znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142oby na stan tkanek (np. pr\u00f3ba oceny wp\u0142ywu zastosowania leku u kota z astm\u0105).<\/p>\n\n\n\n Systemy CT s\u0105 obecnie instalowane w prywatnych oraz akademicki o\u015brodkach bada\u0144 hippicznych w celach ewaluacji chor\u00f3b czaszki. S\u0105 to systemy stoj\u0105ce w kt\u00f3rych otumaniony ko\u0144 jest umieszczany w urz\u0105dzeniu kr\u0119puj\u0105cym, gdzie zamiast poruszania pacjenta poruszana jest suwnica z tomografem. Mimo, \u017ce jest to drogie i mocno limitowane zastosowanie skanowania tomograficznego to niekt\u00f3rzy praktycy wierz\u0105 i\u017c w warto\u015b\u0107 uzyskiwanych informacji jest tego warta. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tomografii komputerowych u koni nadal przeprowadzana jest w stanie anestezji, jednak trwaj\u0105 prace nad rozwojem tomografii w celu umo\u017cliwienia skanowania du\u017cych zwierz\u0105t w pozycji stoj\u0105cej. Tego typu urz\u0105dzenia mog\u0105 zrewolucjonizowa\u0107 obrazowanie ko\u0144czyn koni. Tomografia komputerowa ko\u0144czyn koni jest du\u017co lepsza w wykrywaniu zmian zar\u00f3wno kostnych jak i tkanek mi\u0119kkich ni\u017c rentgeny. Niestety, nadal nie ma skaner\u00f3w b\u0119d\u0105cych w stanie zeskanowa\u0107 jam\u0119 brzuszn\u0105 lub tu\u0142\u00f3w doros\u0142ego konia. Je\u015bli takie systemy by\u0142y by dost\u0119pne, prawdopodobnie tomografia komputerowa szybko zosta\u0142aby si\u0119 preferowan\u0105 metod\u0105 obrazowania tych obszar\u00f3w u koni.<\/p>\n\n\n\n Tak jak w przypadku konwencjonalnej radiografii, dok\u0142adno\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105 i czu\u0142o\u015b\u0107 CT mo\u017cna znacz\u0105co poprawi\u0107 poprzez wykorzystanie niejonowego kontrastu. Dla bada\u0144 uk\u0142adu krwiono\u015bnego dawka kontrastu jest znacz\u0105co mniejsza ni\u017c w przypadku konwencjonalnej angiografii radiograficznej. U\u017cyteczno\u015b\u0107 wzmocnienia kontrastu w obrazowaniu TK jest tak wa\u017cna, \u017ce prawie wszystkie weterynaryjne badania tomografii komputerowej struktur tkanek mi\u0119kkich, takich jak m\u00f3zg lub narz\u0105dy jamy brzusznej, s\u0105 wzmocnione kontrastem. W medycynie ludzkiej badania tomograficzne odbywaj\u0105 si\u0119 bez kontrastu poniewa\u017c skaner wykonuje analizy nie wymagaj\u0105ce u\u017cycia kontrastu. Uzyskanie obrazu wzmocnionego kontrastem po badaniu bez wzmocnienia pozwala na por\u00f3wnanie dw\u00f3ch obraz\u00f3w daj\u0105c wgl\u0105d w zmiany hemodynamiczne i fizjologiczne.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesne algorytmu rekonstruuj\u0105ce daj\u0105 opcje formatowania aby wygenrowa\u0107 obraz w p\u0142aszczyznach prostopad\u0142ych do pierwotnego obrazu poprzecznego a tak\u017ce uko\u015bne obrazy w praktycznie dowolnym rzucie, a tak\u017ce tr\u00f3jwymiarow\u0105 rekontrukcj\u0119 struktur o zadanej g\u0119sto\u015bci. Ko\u015bci mog\u0105 zosta\u0107 odwzorowane bez otaczaj\u0105cych je tkanek mi\u0119kkich a tak\u017ce struktury \u017cylne, kt\u00f3re zosta\u0142y wzmocnione kontrastem. Nowsze skanery mog\u0105 wyprodukowa\u0107 obraz naczy\u0144, kt\u00f3ry mo\u017ce rywalizowa\u0107 z tymi kt\u00f3re uzyskano w wyniku konwencjonalenj angiografii kontrastowej. Obrazy te mog\u0105 by\u0107 wy\u015bwietlane jako obrazy obrotowe, kt\u00f3re mo\u017cna bada\u0107 pod ka\u017cdym k\u0105tem. Nawet je\u015bli skaner tomografii komputerowej nie posiada takiego oprogramowania to wiele system\u00f3w do przegl\u0105dania obraz\u00f3w zosta\u0142o zoptymalizowanych tak aby analizowa\u0142y skany tomograficzne w ramach rutynowego oprogramowania generuj\u0105cego je.<\/p>\n\n\n\n Ta metoda mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 konwencjonaln\u0105 radiografii\u0119 wykorzystywan\u0105 do oceny struktur i chor\u00f3b zwykle analizowanych przez radiografi\u0119. Skany czaszek r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w daj\u0105 wi\u0119cej informacji i siagnoz ni\u017c standardowa radiografia ze wzgl\u0119du na kompleksow\u0105 anatomi\u0119 czaszki, wynikaj\u0105c\u0105 z nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 struktur na radiogramie, a w przypadku tomografii komputerowej jest znacznie uproszczone. Jedynym wyj\u0105tkiem jest radiografia stomatologiczna, w kt\u00f3rej rozdzielczo\u015b\u0107 przestrzenna oraz kontrastowa jest bezkonkurencyjna.<\/p>\n\n\n\n Tomografia komputerowa niemal\u017ce zast\u0105pi\u0142a mielografi\u0105, wykorzystywan\u0105 do diagnozowania chor\u00f3b rdzenia kr\u0119gowego poniewa\u017c zapewnia wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo i jest szybsza a tak\u017ce ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrazowania pojedynczych kr\u0119g\u00f3w i dysk\u00f3w. Mimo wszystko tego rodzaju zastosowanie tomografii komputerowej nadal jest wyzwaniem. Sporo uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 zastosowaniu tomografii komputerowej w procedurze przesiewowej dla oceny p\u0142uc i innych obszar\u00f3w pod k\u0105tem wyst\u0119powania przerzut\u00f3w u pacjent\u00f3w ze zdiagnozowanym rakiem. W przypadku tomografii komputerowej ju\u017c niewielkie zmiany przerzutowe mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w p\u0142ucach. Je\u015bli badanie tomograficzne wykonywane jest w nast\u0119pstwie konwencjonalnej radiografii to prawie zawsze wyka\u017ce ono du\u017co wi\u0119cej guzk\u00f3w ni\u017c zaobserwowano na zdj\u0119ciach radiologicznych.<\/p>\n\n\n\n Tomografia komputerowa jest r\u00f3wnie\u017c wykorzystywana przy pobieraniu pr\u00f3bek do biopsji w tym z p\u0142uc, kr\u0119gos\u0142upa czy m\u00f3zgu, gdzie nie mo\u017cna wykorzysta\u0107 ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w lub innych metod obrazowania. To samo podej\u015bcie mo\u017cna wykorzysta\u0107 przy prowadzenie terapii obrazowej niekt\u00f3rych chor\u00f3b takich jak ablacja pr\u0105dem o cz\u0119stotliwo\u015bci radiowej guz\u00f3w nowotworowych w w\u0105trobie. Leczenie oparte na obrazie eliminuje konieczno\u015b\u0107 wykonania zabiegu chirurgicznego, znacz\u0105co zmniejszaj\u0105c jego negatywny wp\u0142yw na leczenie.<\/p>\n\n\n\n Tomografia komputerowa znajduje zastosowanie w wykrywaniu zmian strukturalnych wewn\u0105trz cia\u0142a, w tym guz\u00f3w, ropni, nieprawid\u0142owo\u015bci naczyniowych, utajonych z\u0142ama\u0144 oraz krwotok\u00f3w. Najbardziej nowoczesne skanery u\u017cywane s\u0105 do ewaluacji dynamicznych proces\u00f3w fizjologicznych, takich jak przep\u0142yw krwi, zmiany obj\u0119to\u015bci oddechowej , czynno\u015bci serca czy perystaltyki jelit. Radiolog musi posiada\u0107 solidn\u0105 wiedz\u0119 anatomiczn\u0105 i fizjologiczn\u0105 aby m\u00f3c identyfikowa\u0107 struktury w ka\u017cdym przekroju cia\u0142a oraz aby ocenia\u0107 zmiany w anatomii oraz fizjologii. Znajomo\u015bc artefakt\u00f3w r\u00f3wnie\u017c jest przydatna przy ewaluacji skan\u00f3w z tomografii komputerowej. Aby uzyska\u0107 bieg\u0142o\u015b\u0107 w wykonywaniu tomografii komputerowej i czerpa\u0107 jak najwi\u0119ksza ilo\u015bc informacji z tej procedury, wymagane s\u0105 rozleg\u0142e badania, do\u015bwiadczenie oraz odpowiednie szkolenia.<\/p>\n\n\n\n