{"id":268,"date":"2021-01-11T12:57:49","date_gmt":"2021-01-11T12:57:49","guid":{"rendered":"https:\/\/weterynaria.info\/?p=268"},"modified":"2026-01-05T00:00:55","modified_gmt":"2026-01-04T23:00:55","slug":"prawidlowe-ulozenie-pacjenta-do-zdjec-rtg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/2021\/01\/11\/prawidlowe-ulozenie-pacjenta-do-zdjec-rtg\/","title":{"rendered":"Prawid\u0142owe u\u0142o\u017cenie pacjenta do zdj\u0119\u0107 RTG"},"content":{"rendered":"\n

Zdj\u0119cia rentgenowskie to badania dodatkowe, kt\u00f3re wykonujemy w celu uzyskania informacji (potwierdzenia\/wykluczenia konkretnych zmian) po szczeg\u00f3\u0142owo przeprowadzonym u pacjenta wywiadzie, badaniu klinicznym oraz innych badaniach uzupe\u0142niaj\u0105cych. Wiedza odno\u015bnie prawid\u0142owego u\u0142o\u017cenia pacjenta jest bardzo istotna, poniewa\u017c zdj\u0119cia wykonane nieprawid\u0142owo mog\u0105 prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119d\u00f3w w ocenie, co niepotrzebnie narazi personel medyczny, w\u0142a\u015bciciela oraz pacjenta na na\u015bwietlanie, oraz w\u0142a\u015bciciela zwierz\u0119cia na niepotrzebne koszty.<\/p>\n\n\n\n

Wykonuj\u0105c zdj\u0119cia rentgenowskie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 przede wszystkim o ochronie radiologicznej to znaczy, \u017ce zdj\u0119cia staramy si\u0119 wykonywa\u0107 tak, aby uzyska\u0107 maksymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji diagnostycznych przy minimalnej dawce promieniowania.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciwe techniki u\u0142o\u017cenia i unieruchomienia zwierz\u0119cia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ka\u017cdy rodzaj badania wymaga u\u017cycia w\u0142a\u015bciwej techniki \u2013 odpowiednie u\u0142o\u017cenie danej okolicy do wymaganej projekcji i odpowiedniej liczby tych projekcji.<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 co do u\u0142o\u017cenia pacjenta jest jego umiej\u0119tne nieruchomienie, jest to istotne przy zapobieganiu nieostro\u015bci ruchowej. Do poskromienia zwierz\u0119cia mo\u017cna wykorzysta\u0107 w\u0142a\u015bciciela, kt\u00f3ry zostanie odpowiednio poinstruowany w kwestii przytrzymania swojego pupila oraz ryzyku radiacyjnym. Nale\u017cy przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce osoba ta musi by\u0107 pe\u0142noletnia, nie mo\u017ce by\u0107 w ci\u0105\u017cy oraz nie ma stwierdzonych chor\u00f3b nowotworowych. Osoba trzymaj\u0105ca zwierz\u0119 do zdj\u0119cia obowi\u0105zkowo musi zosta\u0107 wyposa\u017cona w fartuch ochronny oraz r\u0119kawice z gumy o\u0142owianej. Niedopuszczalnym jest aby na wykonanym zdj\u0119ciu znajdowa\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci cia\u0142a w\u0142a\u015bciciela, nawet je\u015bli s\u0105 zabezpieczone materia\u0142ami ochronnymi. Trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce wszelkie ubrania ochronne zabezpieczaj\u0105 jedynie przed promieniowaniem rozproszonym, nie za\u015b przed pierwotn\u0105 wi\u0105zk\u0105 promieni.<\/p>\n\n\n\n

Pasy i znieczulenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Inn\u0105 form\u0105 unieruchomienia s\u0105 specjalne ta\u015bmy, pasy uciskowe natomiast bardzo cz\u0119sto stres zwierz\u0105t, kt\u00f3re nie rozumiej\u0105 sytuacji w jakiej si\u0119 znajduj\u0105 jest na tyle du\u017cy, \u017ce nie s\u0105 w stanie le\u017ce\u0107 spokojnie w jednej pozycji i jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 metod\u0105 uspokojenia jest sedacja farmakologiczna. Je\u015bli wiemy, \u017ce pacjent zostanie poddany premedykacji\/znieczuleniu nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o odpowiednim wcze\u015bniejszym jego przygotowaniu (zwierz\u0119 powinno by\u0107 na czczo oraz mie\u0107 aktualne badania krwi, aby zmniejszy\u0107 ryzyko anestezji do mo\u017cliwego minimum). Stan pacjenta przed znieczuleniem musi oceni\u0107 lekarz, aby stwierdzi\u0107 czy kwalifikuje si\u0119 do tej procedury. Oczywi\u015bcie przed podaniem \u015brodk\u00f3w farmakologicznych w\u0142a\u015bciciel zobowi\u0105zany jest do podpisania zgody na znieczulenie pacjenta, lekarz natomiast jest zobowi\u0105zany poinformowa\u0107 w\u0142a\u015bciciela o ryzyku oraz skutkach ubocznych jakie mog\u0105 podczas sedacji wyst\u0105pi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W momencie kiedy pacjent jest ju\u017c znieczulony najlepiej, aby u\u017cy\u0107 do jego prawid\u0142owego u\u0142o\u017cenia pozycjoner\u00f3w, aby ograniczy\u0107 do minimum ilo\u015b\u0107 os\u00f3b przebywaj\u0105cych bezpo\u015brednio przy lampie rentgenowskiej podczas wykonywania zdj\u0119\u0107. Pozycjonerami mog\u0105 by\u0107 specjalne kliny, worki o\u0142owiane, worki z piaskiem, ale idealnie mo\u017ce si\u0119 do tego sprawdzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c lignina oraz pomoc plastr\u00f3w bez opatrunku.<\/p>\n\n\n\n

Do zdj\u0119\u0107 klatki piersiowej najcz\u0119\u015bciej nie znieczulamy, poniewa\u017c dochodzi do ograniczenia wentylacji p\u0142uc, a co za tym idzie trudniejszej ich oceny diagnostycznej. Dodatkowo cz\u0119sto s\u0105 to pacjenci podwy\u017cszonego ryzyka anestezjologicznego, u kt\u00f3rych znieczulenie jest na tyle niebezpieczne, i\u017c przewy\u017csza sensowno\u015b\u0107 jego wykonania w celu dalszego diagnozowania. Co do tkanki p\u0142ucnej nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o przekrwieniu opadowym, do kt\u00f3rego dochodzi w dolnych partiach w momencie po\u0142o\u017cenia pacjenta na boku czy na grzbiecie nawet na kilka minut. Nale\u017cy zawsze zaczyna\u0107 od projekcji AP (najlepiej grzbietowo-brzusznej, a dopiero p\u00f3\u017aniej wykonywa\u0107 zdj\u0119cia boczne. Pacjent w oczekiwaniu na kolejne projekcje powinien by\u0107 u\u0142o\u017cony mostkowo.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Zasady u\u0142o\u017cenie pacjenta<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Je\u015bli mamy ju\u017c ograniczony do minimum problem nieostro\u015bci ruchowej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o podstawowych zasadach prawid\u0142owego u\u0142o\u017cenia pacjenta:<\/p>\n\n\n\n

  • Promie\u0144 centralny musi pada\u0107 prostopadle do badanej okolicy oraz kasety, aby ograniczy\u0107 do minimum zniekszta\u0142cenia prze\u015bwietlanych struktur.<\/li>
  • Promie\u0144 centralny kierujemy w sam \u015brodek interesuj\u0105cego nas obszaru (im bardziej b\u0119dzie pada\u0142 pod k\u0105tem tym bardziej zdeformowana b\u0119dzie okolica na zdj\u0119ciu) \u2013 mo\u017ce to prowadzi\u0107 do problem\u00f3w w ocenie.<\/li>
  • Badany fragment cia\u0142a musi znajdowa\u0107 si\u0119 jak najbli\u017cej kasety (im dalej b\u0119dzie od kasety tym bardziej rozmyte uzyskamy kraw\u0119dzie oraz fa\u0142szywe wra\u017cenie powi\u0119kszenia narz\u0105d\u00f3w\/cz\u0119\u015bci cia\u0142a).<\/li>
  • Zachowanie odpowiedniej odleg\u0142o\u015b\u0107 lampy od pacjenta i b\u0142ony rentgenowskiej (odleg\u0142o\u015bci ogniskowej) r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa na ostro\u015b\u0107 uzyskanego obrazu. Standardowo przyjmuje si\u0119 odleg\u0142o\u015b\u0107 o warto\u015bci 1-1,5m.<\/li>
  • Na zdj\u0119ciu rentgenowskim powinna znajdowa\u0107 si\u0119 jedynie po\u017c\u0105dana okolica cia\u0142a \u2013 bez dodatkowych tkanek (np. wykonuj\u0105c zdj\u0119cie klatki piersiowej nale\u017cy jak najbardziej wyci\u0105gn\u0105\u0107 ko\u0144czyny piersiowe do przodu, aby mi\u0119\u015bnie i tkanki kostne nie nak\u0142ada\u0142y si\u0119 na struktury znajduj\u0105ce si\u0119 w jej obr\u0119bie).<\/li>
  • Ca\u0142a interesuj\u0105ca nas okolica musi by\u0107 zawarta na zdj\u0119ciu rentgenowskim (np. zdj\u0119cie przegl\u0105dowe jamy brzusznej powinno zawiera\u0107 przepon\u0119 oraz okolic\u0119 odbytu pacjenta). Maj\u0105c do czynienia z du\u017cymi gabarytami pacjenta konieczne b\u0119dzie wykonanie 2 zdj\u0119\u0107 do obj\u0119cia konkretnego obszaru cia\u0142a. Je\u015bli nie obejmiemy ca\u0142o\u015bci mo\u017cemy przeoczy\u0107 istotne zmiany, nie wykorzystuj\u0105c tym samym maksymalnego potencja\u0142u diagnostycznego przeprowadzanego badania.<\/li>
  • Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o wykonaniu odpowiedniej ilo\u015bci projekcji do prawid\u0142owej oceny. Najcz\u0119\u015bciej potrzebne s\u0105 co najmniej 2 projekcje (prostopad\u0142e wzgl\u0119dem siebie) danej okolicy, ale przy bardziej szczeg\u00f3\u0142owej ocenie poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w mo\u017ce by\u0107 ich znacznie wi\u0119cej (np. do poszukiwania metastaz w klatce piersiowej wymagane s\u0105 minimum 3 projekcje – prawoboczna, lewoboczna oraz AP).<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Zdj\u0119cia rentgenowskie s\u0105 bardzo przydatnym, uzupe\u0142niaj\u0105cym elementem diagnostyki, cz\u0119stokro\u0107 znacznie pomagaj\u0105cym w postawieniu prawid\u0142owej diagnozy u pacjenta. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c aby uzyska\u0107 w pe\u0142ni diagnostyczny obraz nale\u017cy zna\u0107 i stosowa\u0107 podstawowe zasady co do u\u0142o\u017cenia pacjenta. W przeciwnym wypadku wykonane badanie nie b\u0119dzie pomocne, a wr\u0119cz mo\u017ce wprowadzi\u0107 dodatkowe niepotrzebne w\u0105tpliwo\u015bci i zaburzy\u0107\/wyd\u0142u\u017cy\u0107 diagnostyk\u0119 oraz leczenie pacjenta.<\/p>\n\n\n\n

    lek. wet. Anna So\u0142oniewicz<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Bibliografia:<\/span><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Donald E. Thrall \u2013 Diagnostyka radiologiczna w weterynarii, Wroc\u0142aw 2010<\/p>\n\n\n\n

    Wojciech Empel \u2013 Radiodiagnostyka weterynaryjna, Warszawa 2008<\/p>\n\n\n\n

    J.K. Kealy, H. McAllister – Diagnostyka radiologiczna i ultrasonograficzna ps\u00f3w i kot\u00f3w, Wroc\u0142aw 2007<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zdj\u0119cia rentgenowskie to badania dodatkowe, kt\u00f3re wykonujemy w celu uzyskania informacji (potwierdzenia\/wykluczenia konkretnych zmian) po szczeg\u00f3\u0142owo przeprowadzonym u pacjenta wywiadzie, badaniu klinicznym oraz innych badaniach uzupe\u0142niaj\u0105cych. Wiedza odno\u015bnie prawid\u0142owego u\u0142o\u017cenia pacjenta jest bardzo istotna, poniewa\u017c zdj\u0119cia wykonane nieprawid\u0142owo mog\u0105 prowadzi\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":330,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,43],"tags":[69,70,67,57,68],"class_list":["post-268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cyfrowe-rtg","category-pracownia-rtg","tag-cyfrowe-rtg-dla-zwierzat","tag-cyfrowe-rtg-weterynaria","tag-rentgen","tag-rtg","tag-weterynaria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=268"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":315,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions\/315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/weterynaria.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}