FNA czy FNNA? Czy aspiracja rzeczywiście poprawia jakość cytologii w onkologii weterynaryjnej? Klasyczna aspiracja cienkoigłowa (FNA) i technika bez aspiracji (FNNA) różnią się z pozoru tylko użyciem podciśnienia. W praktyce może to wpływać na komórkowość próbki, hemodylucję, uszkodzenie komórek i ostatecznie na jej wartość diagnostyczną.
Kiedy warto włączyć ECT do planu leczenia?
Elektrochemioterapia nie jest odpowiedzią na każdy nowotwór — ale w odpowiednich wskazaniach może być tym, czego standardowa ścieżka terapeutyczna nie oferuje. Kiedy chirurgia jest ryzykowna, marginesy niewystarczające, a właściciel szuka alternatywy dla radioterapii — ECT warto mieć w głowie.
W artykule opisujemy, przy jakich typach nowotworów i w jakiej sytuacji klinicznej ECT daje największe szanse na odpowiedź, co mówią dane z badań i jak wygląda kwalifikacja pacjenta.
Na końcu warunki współpracy w kierowaniu pacjentów na ECT do Moonvet
Czy można wykorzystać broń stworzoną przez bakterie miliony lat temu do leczenia nowotworów u psów i kotów? Okazuje się, że tak. Jednym z najbardziej niezwykłych przykładów takiego rozwiązania jest bleomycyna – cząsteczka powstała jako element chemicznej wojny toczącej się w glebie pomiędzy mikroorganizmami. Dzisiaj ten sam związek, wspomagany elektrochemioterapią, pozwala skutecznie leczyć wiele nowotworów u ludzi i zwierząt. Aby zrozumieć, dlaczego ta metoda działa tak dobrze, warto cofnąć się o miliony lat – do świata bakterii.
Elektrochemioterapia (ECT) to innowacyjna, skojarzona metoda leczenia nowotworów, która łączy podanie leku cytotoksycznego (cytostatyku) z miejscowym zastosowaniem krótkich, precyzyjnie dawkowanych impulsów elektrycznych. Efektem tego połączenia jest zjawisko zwane elektroporacją — chwilowe, odwracalne zwiększenie przepuszczalności błon komórkowych komórek nowotworowych. Dzięki temu lek wnika do wnętrza komórki wielokrotnie efektywniej niż przy zastosowaniu samej chemioterapii, co pozwala osiągnąć silniejszy efekt cytotoksyczny przy znacznie mniejszej dawce substancji czynnej.
Propofol, sewofluran, ketamina czy izofluran? Wybór metody znieczulenia ogólnego to jedna z najważniejszych decyzji klinicznych w codziennej praktyce weterynaryjnej. W tym artykule porównujemy TIVA i znieczulenie wziewne — punkt po punkcie, gatunek po gatunku — wskazując realne zalety, zagrożenia i sytuacje, w których jedna metoda wyraźnie wygrywa z drugą.
W nowoczesnej medycynie weterynaryjnej komunikacja przestała być traktowana wyłącznie jako intuicyjna „umiejętność miękka”. Stanowi pełnoprawną kompetencję kliniczną, od której zależą sukces diagnozy, przebieg leczenia oraz komfort psychiczny klienta i pacjenta. W onkologii – dziedzinie o wysokim stopniu skomplikowania, wymagającej podejmowania trudnych decyzji finansowych i niosącej ogromny ładunek emocjonalny – umiejętność skutecznego przekładania medycznego żargonu na…
STRESZCZENIE Czas Czytania: Wstęp: Układ limfatyczny odgrywa kluczową rolę w rozprzestrzenianiu się chorób nowotworowych, stanowiąc główną drogę przerzutów komórek neoplastycznych. Identyfikacja węzłów chłonnych odprowadzających chłonkę bezpośrednio z guza pierwotnego — węzłów chłonnych wartowniczych (ang. sentinel lymph nodes, SLN) — ma zasadnicze znaczenie dla oceny stopnia zaawansowania nowotworu i planowania leczenia. Cel pracy: Niniejszy artykuł omawia…
Diagnostyczna gra, której stawką jest życie pacjenta W codziennej praktyce onkologicznej zadałam sobie to pytanie setki razy: czy to, co widzę na ultrasonografie, co mierzę w analizatorze i co czytam w cytologii — to naprawdę FIP?Czy może nowotwory tak sprawnie udają zapalenie, że za chwilę o tym przekonam się na stole operacyjnym — lub, co…
Badanie echokardiograficzne (echo serca) stało się w ciągu ostatnich dwóch dekad nieodłącznym elementem przedoperacyjnej oceny pacjenta weterynaryjnego. Niezależnie od tego, czy planowany zabieg dotyczy ortopedii, chirurgii jamy brzusznej czy stomatologii, stan układu sercowo-naczyniowego ma bezpośredni wpływ na dobór protokołu anestezjologicznego, ryzyko śród- i pooperacyjne oraz rokowanie. Wiele chorób serca u zwierząt domowych — szczególnie u…
Staging nowotworów to proces systematycznej oceny zaawansowania choroby nowotworowej w organizmie pacjenta, obejmujący analizę lokalnego rozprzestrzenienia guza pierwotnego, zajęcia regionalnych węzłów chłonnych oraz obecności przerzutów odległych. W praktyce klinicznej weterynaryjnej staging stanowi jeden z fundamentów podejmowania decyzji terapeutycznych i prognozowania przebiegu choroby. Najczęściej stosowanym systemem jest klasyfikacja TNM, opracowana przez World Health Organization, która została…
Kiedy rozważyć stentowanie Stentowanie dróg żółciowych u kota jest procedurą interwencyjną stosowaną w przypadkach pozawątrobowej cholestazy, gdy dochodzi do utrudnienia lub całkowitego zablokowania odpływu żółci z wątroby do dwunastnicy. W praktyce klinicznej najczęściej ma to związek z zapaleniem trzustki, zapaleniem dróg żółciowych, zwężeniami pozapalnymi lub procesami nowotworowymi w obrębie okolicy wątrobowo-trzustkowej. Utrzymująca się lub narastająca…
Badanie echokardiograficzne jest jedną z najbardziej wymagających procedur obrazowych w weterynarii. Wysoka czułość metody sprawia, że nawet niewielkie błędy ułożenia pacjenta, niestabilność ręki badającego czy mikroruchy ciała przekładają się bezpośrednio na jakość obrazu oraz powtarzalność pomiarów. W praktyce klinicznej elementem często niedocenianym, a mającym istotny wpływ na cały proces badania, jest odpowiednie podparcie pacjenta i…
W ortopedii weterynaryjnej coraz częściej podkreśla się, że operacja to dopiero pierwszy etap leczenia, a nie jego zakończenie. Zabiegi takie jak TPLO, TTA, korekcje rzepki, stabilizacje stawów czy operacje kręgosłupa rozwiązują problem strukturalny: niestabilność, uszkodzone więzadło, zaburzenie osi kończyny czy ucisk na rdzeń. Natomiast powrót do sprawności zależy od tego, jak funkcjonalnie zregenerują się tkanki, a to…
Nowotwory macicy u suk należą do rzadkich, ale istotnych klinicznie patologii układu rozrodczego. Obejmują guzy łagodne (m.in. leiomyoma) oraz złośliwe (leiomyosarcoma, adenocarcinoma), a także procesy torbielowate wtórne do CEH/pyometra. Opisano przypadek 15-letniej suki Roszpunki, u której stwierdzono olbrzymią torbiel macicy wypełnioną krwią i ropą, zajmującą ok. 75% jamy brzusznej, z miernym płynem wolnym i wyraźnym efektem masy. Stan pacjentki groził pęknięciem macicy i wstrząsem septycznym. Wykonano pilną owariohisterektomię, która przebiegła bez powikłań. Artykuł omawia patogenezę, diagnostykę, leczenie i rokowania guzów macicy u suk.
Kaszel u psa to sygnał alarmowy, który może pochodzić z różnych układów: oddechowego, sercowego lub pokarmowego. Coraz częściej zwraca się uwagę na to, że problemy żołądkowo‑przełykowe potrafią dawać objawy przypominające choroby płuc czy serca. Poniższy artykuł zbiera informacje i koncentruje się na objawach z jamy ustnej, gardła i przewodu pokarmowego, które często towarzyszą kaszlowi o…
Zmiany skórne są jedną z najczęstszych patologii występujących u psów, a około 30% z nich okazuje się nowotworami złośliwymi. Ocena wizualna lub palpacyjna nie pozwala na rozróżnienie łagodnej zmiany od guza o wysokiej złośliwości. Dlatego podstawowym i obowiązkowym narzędziem diagnostycznym każdego lekarza weterynarii jest biopsja cienkoigłowa (FNAB), wykonywana przy każdej zmianie rosnącej, niepokojącej lub o średnicy ≥1 cm.
Wczesne wykrycie i właściwa kwalifikacja nowotworu skóry znacząco zwiększają szanse na leczenie radykalne, a nieprawidłowo zaplanowana chirurgia może pogorszyć rokowanie i utrudnić późniejsze leczenie onkologiczne. Checklistę opracowano w celu szybkiej oceny zmiany skórnej, określenia wskazań do FNAB oraz jasnego wskazania momentów, w których pacjent powinien zostać niezwłocznie skierowany do specjalisty onkologa.
Wprowadzenie Zjadanie kału to jedno z tych zachowań, które właściciele opisują z przerażeniem i obrzydzeniem, a lekarz weterynarii musi potraktować chłodną głową. Koprofagia występuje zarówno u szczeniąt, jak i u psów dorosłych, ale jej znaczenie kliniczne różni się w zależności od wieku i kontekstu. U młodych psów jest to zwykle element eksploracji świata. Szczenię poznaje…
Anemia na tle nietolerancji pokarmowej może brzmieć poważnie, ale jej opanowanie jest jak najbardziej możliwe — szczególnie gdy szybko zareagujemy. Uważna obserwacja, odpowiednia dieta i współpraca z lekarzem weterynarii sprawiają, że wiele psów wraca do pełni sił i prowadzi normalne, radosne życie.
Każdy zabieg chirurgiczny może wiązać się z ryzykiem wystąpienia komplikacji, powikłań czy nieprzewidywanych reakcji organizmu na leki – dlatego przed przystąpieniem do znieczulenia, tak ważne jest odpowiednie przygotowanie pacjenta. Zawiera ono w sobie m.in. Wywiad, badanie kliniczne, badania dodatkowe i bezpośrednie przygotowanie, tuż przed operacją. Zwierzę zawsze powinno zostać przebadane – zarówno klinicznie jak i…
W każdej przychodni technicy weterynarii traktowani są jako pełnoprawni członkowie zespołu, integralna część zespołu leczniczego. To osoby, które są blisko zwierząt przez cały czas ich pobytu w klinice, znają swoich pacjentów „od zaplecza”, często jako pierwsi zauważają drobne zmiany w ich zachowaniu.
Pamiętaj, że nad zdrowiem pupila czuwa cały zespół – lekarz weterynarii, technik weterynarii oraz pozostali pracownicy, których wspólnym celem jest jedno: bezpieczeństwo i dobre samopoczucie pacjenta oraz jego właściciela.
Artykuł wyjaśnia różnice między LigaSure a klasyczną diatermią w chirurgii weterynaryjnej. Pokazuje, skąd wzięła się technologia vessel sealing, na czym polega jej działanie i dlaczego jest bardziej zaawansowana niż zwykła koagulacja bipolarna/monopolarna.
Opisuje, jak LigaSure zamyka naczynia do ok. 7 mm, tworząc trwały „spaw tkankowy” dzięki kontroli energii i monitorowaniu impedancji, oraz dlaczego daje mniejszy rozrzut termiczny. Z kolei diatermia jest tańsza, prosta i wystarczająca w wielu rutynowych zabiegach.
W artykule przedstawione są sytuacje kliniczne, w których warto wybrać LigaSure (splenektomie, zabiegi onkologiczne, laparoskopie, większe psy), a kiedy tradycyjna diatermia jest w pełni wystarczająca. Dodane są także informacje o typowych narzędziach LigaSure i praktyczne kwestie kosztów oraz eksploatacji.
Chirurgia weterynaryjna to dziedzina, która w ostatnich latach przeszła znaczącą ewolucję dzięki wprowadzeniu nowoczesnych metod cięcia i koagulacji tkanek. Wybór odpowiedniej technologii zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj operacji, struktura tkanek czy potrzeba hemostazy. Współczesne metody obejmują tradycyjne narzędzia chirurgiczne, diatermię monopolarną i bipolarną oraz zaawansowane technologie, takie jak skalpel ultradźwiękowy. Każda z nich…
Trafiłem na ciekawy artykuł na Today’s Veterinary Business. Pomyślałem, że może zainteresuje niektóre osoby jego główne tezy. Artykuł z „Today’s Veterinary Business” omawia kluczowe aspekty zarządzania apteką weterynaryjną. Podkreśla znaczenie apteki dla rentowności praktyki weterynaryjnej, wskazując, że stanowi ona znaczną część przychodów brutto w przeciętnym szpitalu dla małych zwierząt. Apteka dzieli się na produkty profilaktyczne…
W komputerowej tomografii (CT), tuba generująca promieniowania obraca się dookoła ciała i projektuje cienki wachlarz promieniowania przez ciało. Elektroniczne czujniki naprzeciwko tuby monitorują liczbę promieni prześwietlających ciało w trybie ciągłym, rejestrując również kąt padania promienia. Liczba promieni docierających do detektora zmienia się w zależności od rodzaju tkanki przez, którą przenika w trakcie obrotu tuby. Na…
Interpretacja Odczytywanie radiogramów opiera się na rozpoznaniu i analizie struktur o różnych względnych zmętnieniach radiograficznych. Każde zdjęcie rentgenowskie powinno być zinterpretowane przez lekarza weterynarii, a pisemne sprawozdanie z interpretacji powinno zostać zapisane jako część dokumentacji medycznej pacjenta. Zaleca się, aby radiolog czytał również zdjęcia rentgenowskie, jeśli jest to wskazane, w celu interpretacji eksperta. Radiolodzy mogą…
Technik weterynarz radiolog, pełni kluczową rolę w diagnostyce obrazowej zwierząt. Jako wykwalifikowany technik weterynarii, specjalizuje się w obszarze diagnostyki obrazowej, wspierając lekarzy weterynarii w procesie diagnozowania i monitorowania chorób oraz schorzeń u zwierząt za pomocą różnych technik obrazowania. Jednym z głównych zadań technika weterynarii jest przygotowanie zwierząt do badania, obsługa sprzętu radiologicznego oraz realizacja badań…
Kluczowe kwestie: Radiogramy są niezwykle przydatne w rozpoznawaniu stanów nagłych i ogólnych w medycynie weterynaryjnej. Jednak radiogramy mogą zostać błędnie zinterpretowane, jeśli nie zostaną wykonane prawidłowo, dlatego ważne są prawidłowe pomiary i ułożenie pacjenta. Bezpieczeństwo radiologiczne jest również problematyczne podczas wykonywania zdjęć rentgenowskich. Technicy weterynarii, którzy mają wiedzę z zakresu radiologii i mogą wykonywać zdjęcia…
W praktyce klinicznej często zderzamy się z trudnymi chorobami i robimy, co możemy, żeby wyprowadzić z nich zwierzęta. Wszyscy lubimy szczęśliwe zakończenia, ale co, jeśli teraz każda z opcji wydaje się być naznaczona czyimś cierpieniem? Sztuka rezygnacji, czyli kilka słów o godności w składaniu broni Pewnego razu zdarzyło mi się uczestniczyć w pamiętnej wizycie. Starsza…
FIP – co to jest? FIP (Feline infectious peritonitis) jest ogólnoustrojową, potencjalnie śmiertelną chorobą kotów, wywoływaną przez kociego wirusa zapalenia otrzewnej (FIPV), który jest zmutowanym kocim koronawirusem (FCoV). Mutacja zachodzi najczęściej u kotów z obniżoną odpornością – większość kotów chorujących na FIP jest w wieku poniżej 1 roku życia, pochodzi ze środowiska o wysokim zagęszczeniu…
Wśród wielu lekarzy weterynarii, szczególnie początkujących, temat chorób narządu wzroku zdaje się być czymś, co sprawia, że wolelibyśmy nie otwierać drzwi gabinetu, gdy zbliża się pacjent z dobrze nam znanym obrazem opuchniętego, łzawiącego oka. Wszakże ten narząd to skomplikowana, wrażliwa struktura a okulistyka, łącząc w sobie niejednokrotnie dziedziny internistki, anestezjologii i chirurgii, spędza nam sen z… powiek.
Testy antygenowe na SARS-CoV-2 w organizacjach i zakładach W niniejszym artykule opisano rozważania na temat wykonywania testów antygenowych na SARS-CoV-2 w organizacjach i zakładach, jest skierowany do placówek zdrowotnych, opiekuńczych oraz zakładów pracy. Można go zastosować z powodzeniem również w zakładach weterynaryjnych (gabinetach, przychodniach, klinikach) Szybkie testy antygenowe wykorzystywane są do diagnozowania zakażeń SARS-CoV-2. Wyniki…
Osobowość psa zmienia się wraz z biegiem czasu, ale te zmiany zachodzą nierównomiernie w czasie życia psiaka jak, podają wyniki badań opublikowane w Scientific Reports przez Uniwersytet ELTE Eötvös Loránd w Budapeszcie oraz Uniwersytet Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu. Autorzy badań zidentyfikowali starsze psy ze słabościami związanymi z wiekiem, które miały niezwykle wysoki poziom aktywności i…
Najważniejsze rzeczy, którymi należy się kierować przy zmianie systemu analogowego W świecie postępujących zmian w zakresie opieki zdrowotnej najszybciej rozwijającym się elementem jest zdecydowanie technologia. Na przykładzie radiografii cyfrowej możemy zauważyć dramatyczny skok pomiędzy jakością uzyskiwanych obrazów w technologii analogowej w porównaniu do technologii cyfrowej. Jeśli twoja klinika czy gabinet nadal pracuje na archaicznej już…
Zdjęcia rentgenowskie to badania dodatkowe, które wykonujemy w celu uzyskania informacji (potwierdzenia/wykluczenia konkretnych zmian) po szczegółowo przeprowadzonym u pacjenta wywiadzie, badaniu klinicznym oraz innych badaniach uzupełniających. Wiedza odnośnie prawidłowego ułożenia pacjenta jest bardzo istotna, ponieważ zdjęcia wykonane nieprawidłowo mogą prowadzić do błędów w ocenie, co niepotrzebnie narazi personel medyczny, właściciela oraz pacjenta na naświetlanie, oraz…
Wcześniej przedstawiłem podstawowe zalety paneli DR. Jeśli zalety omówione w poprzednim rozdziela są dla Ciebie wystarczająco interesujący, aby pochylić się bardziej nad panelami DR, następnym nasuwającym się pytaniem jest to, w który panel DR powinieneś zainwestować. Na rynku znajdzie się kilka typów paneli oraz kilka typów konfiguracji. Warto skupić się przed podjęciem decyzji o zakupie…
Wirus SARS-CoV-2 nigdy nie był problemem jedynie dla ludzi. Od początków pandemii, naukowcy zatroskani o wpływ wirusa na zwierzęta domowe, hodowlane oraz dzikie. Koty i psy mogą się zarażać, zaś koty mogą przenosić koronawirusa na inne koty, przynajmniej w warunkach laboratoryjnych. Na całym świecie norki ucierpiały najbardziej z powodu epidemii, w konsekwencji doprowadziło to do…
Cyfrowa obróbka zdjęć RTG wkracza do przychodni i lecznic. Dlaczego warto zainwestować w panel DR (direct radiography), czy może lepiej kupić panel CR. Panele DR często mają więcej zalet niż czytniki CR i procesowanie filmu w prawie każdy znaczący sposób. Poniżej znajdziesz pięć przykładów potwierdzających tę tezę. Jakość obrazu w panelach DR Tak jak w…
Jedną z najważniejszych decyzji, jaką podejmiesz jako „rodzic” zwierzaka to znalezienie odpowiedniej przychodni, w której będziesz leczył swojego futrzanego przyjaciela. Wybór odpowiedniego weterynarza do osobista decyzja, ale będziesz chciał zapewne wybrać przychodnię z najwyższym dostępnym standardem opieki.
Choć rozwój diagnostyki obrazowej – także w weterynarii – jest niezwykle dynamiczny i cyklicznie pojawiają się kolejne metody i ich udoskonalenia, poczciwe RTG wciąż znajduje szerokie zastosowanie. Roentgen, choć zdawał sobie sprawę z doniosłości swego odkrycia, nie mógł wiedzieć, jak wielkie znaczenie będzie ono miało, nawet w swej najprostszej formiew drugim dwudziestoleciu XXI wieku. Promieniowanie…
Radiografia jest istotna dla prowadzenia najlepszej praktyki weterynaryjnej, gdyż umożliwia zrozumienie i diagnozę, oraz informuje o sposobach leczenia i zróżnicowanych problemach zdrowotnych. Jednakże tym zaletom towarzyszą również czynniki ryzyka powiązane z ekspozycją na promieniowanie, które każdy weterynarz powinien brać pod uwagę całkiem poważnie. Narażeni są właściciele zwierząt, lekarze i technicy weterynaryjni, którzy zwykle są odpowiedzialni…
